DRUKUJUgoda, która kończy czternastoletni spór o infrastrukturę w Wilanowie
Oficjalnie zamykamy jeden z najbardziej skomplikowanych i długotrwałych konfliktów prawnych dotyczących infrastruktury miejskiej w Miasteczku Wilanów. Po czternastu latach batalii w salach sądowych obejmujących łącznie kilkanaście postępowań zarówno cywilnych jak również administracyjnych, Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji (MPWiK) porozumiało się z deweloperem WWA Development (WWAD). Ugoda podpisana 6 lutego 2026 roku kończy okres niepewności właścicielskiej nad siecią wodociągową, kanalizacyjną oraz systemem odprowadzania wód opadowych w tej części stolicy, a także załatwia problem istotnej części tzw. sporów drogowych w Miasteczku Wilanów. Dokument ten nie tylko porządkuje stan prawny, ale przede wszystkim chroni kasę miasta przed wypłatą gigantycznych kwot objętych zakresem roszczeń skierowanych przeciwko MPWiK i Miastu.
Korzenie tego konfliktu sięgają kwietnia 1999 roku, kiedy to została zawarta tak zwana umowa główna między ówczesną Gminą Warszawa Wilanów a deweloperem, który nabył teren w obszarze tej dzielnicy (umowa przyrzeczenia przeniesienia własności infrastruktury wybudowanej przez tego dewelopera w Miasteczku Wilanów). Oś sporu między stronami stanowiła kwestia kompensaty finansowej za przeniesienie na miasto własności tej infrastruktury budowanej przez prywatnych inwestorów, która zgodnie umową główną miała zostać przekazana miastu nieodpłatnie. Jednak następcy prawni pierwotnych budowniczych, w tym spółki Polnord S.A. i Prokom Investment S.A., zaczęli kwestionować ważność tej umowy, a w konsekwencji skuteczność zawartego w niej przyrzeczenia, domagając się zapłaty zarówno za same urządzenia jak i za lata korzystania z nich przez miejską spółkę bez ważnej umowy. Ta ostatnia kwestia nie została wprost uregulowana w treści umowy, bowiem w momencie jej zawierania nikt nie przewidywał, że pojawią się problemy z wykonaniem zobowiązań wynikających z przyrzeczenia. To doprowadziło do wszczęcia przez dewelopera szeregu procesów, z których najstarszy trwał nieprzerwanie od blisko czternastu lat.
W toku wieloletnich procesów sądy kilkukrotnie wypowiadały się w kwestii ważności umowy głównej podzielając stanowisko dewelopera w tym zakresie, kwestionującego jej ważność. Z prawnego punktu widzenia tego rodzaju stanowisko sądów miało istotne znaczenie dla oceny szans procesowych stron, co miało wpływ na decyzję o zawarciu ugody.
Warto pokreślić status samej spółki, z którą została zawarta ugoda. Obecny powód, czyli WWA Development nie inicjował postępowań, o których mowa, lecz jedynie jako następca prawny wstąpił do wygenerowanych wcześniej przez Prokom Investment i Polnord sporów prezentując, inaczej niż te podmioty wolę poszukiwania rozwiązania kompromisowego.
Zapłata wyłącznie za bezumowne korzystanie
Takie rozwiązanie zostało znalezione. Skala korzyści dla mieszkańców Warszawy z zawartego porozumienia staje się jasna po zestawieniu konkretnych liczb. Deweloper w toku różnych postępowań domagał się od miasta lub MPWiK kwot, które wraz z narosłymi odsetkami przekroczyły 183 miliony złotych. Ostatecznie wynegocjowana kwota ugody wynosi niecałe 50 milionów złotych brutto. Oznacza to, że wszystkie roszczenia zostały zaspokojone za około 27% sumy, która była przedmiotem sporów. To ogromna oszczędność, biorąc pod uwagę, że każdy kolejny dzień kontynuowania procesów generował dwa tysiące złotych samych odsetek.
Co nie mniej ważne kwota ugody prawie w całości dotyczy wynagrodzenia za korzystanie przez MPWiK z podłączonych do jej sieci urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych objętych sporami. Kwota ta pokrywa okres wynoszący w przybliżeniu niemal 17 lat (201 miesięcy) wstecz, przez który MPWiK korzystał z tych urządzeń prowadząc swoją działalność zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców Miasteczka Wilanów w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Pozostałe 2 miliony złotych netto (zwolnione z podatku VAT) to zapłata za przeniesienie na MPWiK własności urządzeń pozostających poza zakresem sporów i umowy głównej. Efektywnie w ramach ugody MPWIK zobowiązał się zapłacić WWA Development kwotę ugody obejmującą wynagrodzenie za bezumowne korzystanie ze spornych urządzeń, oraz wynagrodzenie za przeniesienie własności urządzeń niespornych, poza zakresem postępowań objętych ugodą.
Trzeba również podkreślić ważny aspekt rachunkowy wynegocjowanego porozumienia. Ustalona łączna kwota niespełna 50 milionów złotych jest kwotą brutto. W praktyce oznacza to, że rzeczywisty koszt finansowy zawarcia ugody będzie dla miejskiej spółki jeszcze niższy, ponieważ MPWiK odzyska podatek VAT naliczony przez dewelopera z tytułu zawartej umowy. Dodatkowo, polubowne zakończenie sporów znosi ryzyko poniesienia kosztów spornych postępowań. łącznie jest to kwota ok. 1,2 miliona złotych.
Potwierdzenie interesu publicznego
Ważnym aspektem zawartej ugody jest skala uregulowanych spraw. W wyniku ugody ostatecznie doprowadzono do zakończenia aż 14 różnych postępowań sądowych i administracyjnych (w tym 4 głównych wieloletnich procesów o infrastrukturę wodociągową i -kanalizacyjną, 5 postępowań przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, 3 spraw cywilnych o roszczenia gruntowe oraz 2 postępowań przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym). Wszystkie postępowania zostały już umorzone wobec wycofania przez WWA Development roszczeń skierowanych do MPWiK lub Miasta przez Prokom i Polnord.
Zgodnie z wynegocjowanymi warunkami ugody, powód cofnął pozwy wraz ze zrzeczeniem się roszczenia. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia, jeżeli okoliczności cofnięcia wskazywałyby, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa. Sądy umarzając postępowania potwierdziły, iż żadna z tych przesłanek nie zaistniała, a zatem uzgodnienia stanowiące element ugody dotyczące zakończenia spornych postepowań są zgodne z interesem publicznym, który prawo chroni.
Miliony zostają w miejskiej kasie
W wyniku ugody MPWIK uzyskał własność rur i instalacji o bardzo dużej wartości majątkowej. Zgodnie z wycenami MPWiK, ich łączna wartość brutto wynosi ponad 138 milionów złotych. Na tę sumę składa się około 65,6 miliona złotych za sieć wodociągowo-kanalizacyjną oraz blisko 72,8 miliona złotych za infrastrukturę służącą do odprowadzania deszczówki.
Dzięki zawartej ugodzie uregulowane zostały również kwestie prawne dotyczące gruntów miejskich o powierzchni ponad 98 000 metrów kwadratowych. Są to tereny stanowiące kluczowe drogi komunikacyjne Miasteczka Wilanów, takie jak ulica Klimczaka, Oś Królewska, ulica Sarmacka oraz ulica Kieślowskiego. Zakończenie wieloletnich sporów pozwala Warszawie na wykonywanie bez ograniczeń uprawnień właścicielskich, co umożliwi podjęcie działań związanych z ich prawidłową eksploatacją, zarządzaniem i przeprowadzaniem niezbędnych inwestycji drogowych, na co od lat czekali mieszkańcy i użytkownicy tych przestrzeni.
Co niezwykle istotne, efektem ugody jest odstąpienie przez WWA Development od określonych w ugodzie roszczeń odszkodowawczych za te grunty drogowe. Wartość tych roszczeń według wycen dewelopera nawet blisko 85 milionów złotych. Rezygnacja z tych roszczeń oraz zobowiązanie do niedochodzenia ich w przyszłości to ogromna ulga dla Warszawy, która realnie zdejmuje z miasta widmo dalszych kosztownych procesów o grunty pod najważniejszymi ulicami dzielnicy.
Warto też dodać, że ugoda kończy spory przeszłe, ale również chroni MPWiK i Miasto przed ryzykiem sporów przyszłych, w tym przede wszystkim z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie ze spornych urządzeń za kolejne okresy. Ugoda ostatecznie i bezpowrotnie ucina możliwość wysuwania jakichkolwiek nowych żądań finansowych z tego tytułu.
Ważną, dodatkową korzyścią o charakterze operacyjnym wynikającą z ugody jest też ustanowienie w ramach ugody służebności przesyłu na rzecz MPWiK. Dotyczy to tej części infrastruktury, która fizycznie znajduje się na nieruchomościach wciąż pozostających w posiadaniu dewelopera. Zapewnia to spółce pełne, prawne gwarancje bezproblemowego dostępu do swoich urządzeń w celach serwisowych czy modernizacyjnych, niezależnie od tego, do kogo w przyszłości będą należały te grunty.
Szansa na rozwój Plaży Wilanów i terenów rekreacyjnych
Zawarcie ugody otwiera drogę do uregulowania stanu kolejnych nieruchomości przeznaczonych na cele publiczne, w tym terenów sportowo-rekreacyjnych. Szczególne znaczenie ma tutaj obszar tak zwanej Plaży Wilanów, która jest dynamicznym centrum aktywności przyciągającym mieszkańców relaksem w kinie letnim, piknikami, a zimą lodowiskiem i pokazami świetlnymi. Dzięki ugodzie sprawa pozyskania tej nieruchomości mogła wreszcie ruszyć z miejsca i rozpoczęły się już działania zmierzające do nabycia tego gruntu przez miasto.
W obliczu stale rosnącej liczby mieszkańców Wilanowa, odblokowanie tych i innych terenów i ich przyszłe zagospodarowanie na cele publiczne niewątpliwie przyczyni się do podniesienia komfortu życia i uzupełni zasób nieruchomości miejskich o niezwykle cenne przestrzenie.
Bezpieczne warunki
Warunki płatności w ramach porozumienia zostały skonstruowane tak, by nie obciążać gwałtownie finansów miasta i zapewnić pełną kontrolę nad realizacją umowy. Całość kwoty została rozłożona na trzy raty, z których pierwsza, wynosząca 12,05 miliona złotych, została wpłacona tuż po podpisaniu dokumentów, w tym oświadczeń o cofnięciu pozwów przez WWAD. Kolejne raty powinny planowo trafić do dewelopera do końca 2026 roku.
Decyzja o zakończeniu sporu była w dużej mierze podyktowana rosnącym ryzykiem procesowym związanym z niestabilną sytuacją w polskim sądownictwie. W analizach prawnych zwracano uwagę na udział tak zwanych „neosędziów” w składach orzekających, co mogło prowadzić do podważania przyszłych wyroków i kolejnych dekad niepewności. Wybór drogi polubownej definitywnie przecina te wątpliwości i pozwala na normalizację relacji między miastem a inwestorem, co jest kluczowe dla dalszego stabilnego rozwoju Wilanowa.
Wieloetapowy dialog i rola Prokuratorii Generalnej
Warto w tym miejscu podkreślić, iż dla intensyfikacji rozmów ugodowych znaczenie miały mediacje przed Prokuratorią Generalną dotyczące dwóch z postępowań objętych ugodą. Finalnie zakres ugody jest dużo szerszy niż zakres mediacji. Mediator z Prokuratorii Generalnej pogratulował stronom zawartej ugody.
Fakty zamiast insynuacji
W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej nieprawdziwymi informacjami, publikacja uwarunkowań tej ugody to również moment, w którym należy stanowczo przeciąć wszelkie spekulacje łączące uregulowanie sporu z osobą mecenasa Romana Giertycha. Fakty są jednoznaczne: mecenas ten przestał być pełnomocnikiem dawnego Polnordu w opisywanym sporze już blisko siedem lat temu. W momencie, gdy Sąd Okręgowy w Warszawie wydawał wyrok w I instancji, prawnik ten nie reprezentował dewelopera od niemal 3,5 roku.
Co najważniejsze, mecenas ten nigdy nie reprezentował spółki WWAD (czyli obecnego powoda i bezpośredniej strony ugody) w postępowaniu apelacyjnym. Wszelkie próby wiązania wypracowanego w trosce o miasto porozumienia z osobami, które od lat nie uczestniczą w sprawie, są całkowicie bezpodstawne i opierają się na błędnych założeniach.
Poniżej znajduje się link do treści opisywanej ugody. MPWiK i m.st. Warszawa nie mają w tej sprawie nic do ukrycia, dlatego publikujemy pełną treść dokumentu wraz z załącznikami, mimo iż zgodnie ze standardami dokument ten został pierwotnie objęty tajemnicą przedsiębiorstwa i klauzulą poufności.
